Korte lezingen

De organisatie van de Surinaamse GGZ en psychiatrie in Suriname

Soerin Mathoera

Historie en huidige ontwikkeling van de GGZ in Suriname en het Psychiatrisch Centrum Suriname (PCS). In 1895 werd op het landgoed Wolfenbuttel de eerste psychiatrische inrichting van Suriname gebouwd. De inrichting kreeg de naam Wolfenbuttel. Voor 1895 werden psychiatrische patiënten opgeborgen in de barakken waar eerder cholerapatiënten in quarantaine werden gehouden. Oudere Surinamers spreken nog steeds wel over ‘Colera’ en ‘Wolfenbuttel’ als het huidige Psychiatrisch Centrum ter sprake komt.

In augustus 1953 werd de naam Wolfenbuttel gewijzigd in ’s Lands Psychiatrische Inrichting (LPI). Net zoals overal ter wereld heerste toen ook in Suriname een taboe op de psychiatrie. De naam LPI droeg dan ook een stigma met zich mee. Dit was een van de redenen om in 2000 de naam te veranderen in Psychiatrisch Centrum Suriname (PCS). Met de naamsverandering werden tevens decentralisatie van de zorg en vermaatschappelijking van de problematiek beoogd.
Tot begin jaren tachtig volgde de Surinaamse psychiatrie redelijk de laatste ontwikkelingen in Amerika en Europa. De Surinaamse psychiaters werden grotendeels opgeleid in Nederland. Suriname kende altijd al een eigen opleiding voor psychiatrisch verpleegkundigen. De psychiatrie heeft in de jaren tachtig bijzonder geleden onder de verslechterde sociale en economische omstandigheden als gevolg van de politieke instabiliteit in Suriname. Goed opgeleid personeel vertrok naar het buitenland, internationale ontwikkelingen werden nauwelijks gevolgd en onderhoud aan de inrichting vond amper plaats. Pas in de jaren negentig was een begin van herstel zichtbaar.

 

De organisatie van de Surinaamse gezondheidszorg

Manodj Hindori

Het belang van deze presentatie is om Nederlandse psychiaters kennis te laten nemen van de wijze waarop de somatische in Suriname is georganiseerd, wat de (on)mogelijkheden zijn en de recente ontwikkelingen. Dit is met name ook van belang voor Surinaamse patiënten die vanuit Nederland voor korte of langere tijd naar Suriname gaan. De Nederlandse behandelaren worden dan geconfronteerd met de vraag wat de (na)zorgmogelijkheden in Suriname zijn. Door hierover geïnformeerd te worden draagt bij aan een verbetering van de continuïteit van zorg, de kwaliteit en de patiënttevredenheid.

Daarnaast biedt een inkijk in een ander gezondheidszorgstelsel inzichten in de voor-en nadelen van de zorg in Nederland.

 

Nederlands zorgstelsel

Audrey van Schaik

Om invloed te kunnen uitoefenen op de snel veranderende eisen en vragen die op de zorgprofessional afkomen (zoals ROM, verwijsspelregels, regiebehandelaarschap, diagnosen die niet vergoed worden) is het essentieel te weten wie de belangrijke spelers in het veld zijn én hoe die te beïnvloeden. Het zorgstelstel kent veel actoren die ieder een eigen rol hebben. De kern is de driehoek financier (zorgverzekeraar) – leverancier (de zorgaanbieder) – gebruiker (de patiënt). Maar wie bepaalt welke zorg wel en niet in het basispakket zit en hoe komt dat besluit tot stand? Welke ruimte heeft de zorgverzekeraar om inhoudelijke eisen te stellen aan de manier waarop de zorg wordt geleverd? Wie stelt de tarieven vast? Tot waar reikt de verantwoordelijkheid van de minister van VWS? Wie of wat zijn NZa, DBC-onderhoud en het Zorginstituut Nederland? Beleid en regelgeving dat op stelselniveau wordt vastgesteld heeft grote invloed op de manier waarop artsen (in het bijzonder huisartsen en psychiaters in de praktijk hun werk doen. In deze interactieve lezing wordt het speelveld in beeld gebracht aan de hand van knelpunten uit de praktijk die door deelnemers worden ingebracht.

Vorm (hoe): discussie en tevens achtergrondinformatie zorgstelsel met toelichting (beeldend) op het zorgstelsel en de actoren, interactief deel met analyse van knelpunten uit de praktijk ingebracht door deelnemers.

Leerdoelen: deelnemers weten wie de belangrijkste spelers zijn in het zorgstelstel, het krachtenveld en wat hun rol is. Deelnemers hebben inzicht in hoe beïnvloeding mogelijk is binnen het stelsel.

Literatuurverwijzing: van Rijn: Het Nederlandse zorgstelsel in een notendop (2011). Argumentenfabriek: Zo werkt de zorg in Nederland.

 

Natuurgodsdiensten, oa winti en psychiatrie

Vincent Artist

Wetenschap en geloof zijn van oudsher twee (tegen)polen met hun eigen respectievelijke paradigma’s en daardoor ook hun eigen visie op de realiteit. Toch zijn er genoeg wetenschappers die een geloof aanhangen en anderzijds zijn er genoeg religieuze autoriteiten die wetenschap bedrijven.

De psychiatrie is een medisch-wetenschappelijke discipline. Psychiatrisch onderzoek en psychiatrische behandeling dienen gebaseerd te zijn op wetenschappelijk onderzoek oftewel, het dient evidence based te zijn. Met de toenemende mondialisering en de daarmee gepaard gaande wereldwijde migratiestromen komt het steeds vaker voor dat zich in de spreekkamer van de westers(e) (opgeleide) psychiater een patiënt begeeft van een andere etniciteit en/of met een andere sociaal-culturele en/of religieuze achtergrond. De westerse cultuur heeft een Joods-Christelijk traditie als fundament. Andere grote wereldgodsdiensten zoals het Hindoeïsme, het Boeddhisme en de Islam zijn in het algemeen ook wel bekend en worden als zodanig geaccepteerd. Er is wereldwijd echter tal van natuurgodsdiensten die nog dateren van ver voordat deze grote wereldgodsdiensten hun intrede deden. Door de eeuwen heen hebben deze natuurgodsdiensten nog weinig aan aanhang cq. “populariteit” ingeboet.

Net zoals er psychiaters (of andere wetenschappelijk opgeleide professionals) zijn die hun respectievelijke godsdienst aanhangen, zijn er ook (al dan niet wetenschappelijk opgeleide) gelovigen (van een wereldgodsdienst) die ook nog een natuurgodsdienst aanhangen of ten minste bepaalde aspecten van een natuurgodsdienst. Deze in natuurgodsdiensten gelovigen komen ook in de spreekkamer van de westerse psychiater terecht. Zij hebben vaak hun eigen concepten over ziekte en gezondheid en daarbij ook hun eigen ideeën over diagnose en behandeling.

Tijdens deze lezing zal aan de hand van bestaande literatuur en videofragmenten inzicht worden gegeven in de invloed die natuurgodsdiensten (kunnen) hebben in de westerse maatschappij en met name in de westerse psychiatrische praktijk.

De deelnemers leren deze culturele fenomenen te herkennen en ze krijgen handvatten aangeboden deze al dan niet te integreren in de hedendaagse psychiatrische praktijk.

Winti, een Afro-Surinaamse natuurgodsdienst, wordt gebruikt ter illustratie van een natuurgodsdienst in de Surinaamse en Nederlandse medisch psychiatrische praktijk.

 

Informatie over de sprekers:

Manodj Hindori heeft een technische opleiding genoten aan de Wageningen Universiteit in Nederland. Na zijn terugkeer in Suriname is hij begonnen te werken in de landbouwsector van het rijstdistrict Nickerie, maar maakte niet lang daarna een carrière switch naar de gezondheidszorg. Hij werd belast met het renovatieproject van het Streekziekenhuis Nickerie. Na verloop van tijd werd hij bevorderd tot algemeen directeur van dat ziekenhuis. Terug in Paramaribo werd hij benoemd tot algemeen directeur van het ‘s Lands Hospitaal. Manodj kreeg vervolgens een meer beleidsbepalende functie als trekker van het Suriname Health Sector Reform project van de Inter-American Development Bank (IDB). In deze periode heeft hij diverse artikelen en boeken geschreven over de Surinaamse gezondheidszorg. Na acht jaren voor de IDB te hebben gewerkt keerde hij terug naar de ziekenhuissector en werd algemeen directeur van het St. Vincentius Ziekenhuis. Hij is enige jaren ook voorzitter van de Nationale Ziekenhuis Raad van Suriname. Manodj wordt gezien als een van de meer ervaren bestuurders in de Surinaamse gezondheidszorg en hij deelt graag zijn inzichten met anderen over het gezondheidsstelsel van Suriname.

Nieuws

Nieuwsbrief november 2018

De laatste voorbereidingen worden getroffen. De nascholing is inmiddels vol voor psychiaters. Er zijn nog enkele plaatsen beschikbaar voor huisartsen…
lees meer

Nieuwsbrief oktober 2018

Bijeenkomst Stichting Ypsilon Suriname op dinsdagavond 27 november. Tijdens de nascholingweek wordt een speciale Ypsilonavond georganiseerd waarvoor de deelnemers zich…
lees meer

Nieuwsbrief september 2018

Op maandag 26 november zijn de deelnemers te gast in Psychiatrisch Centrum Suriname (PCS). Het PCS biedt de psychiatrische zorg voor…
lees meer

Nieuwsbrief augustus 2018

Naast de nascholing worden facultatief enkele tours aangeboden om kennis te maken met het prachtige Suriname. Onderdeel is de citytour…
lees meer

Nieuwsbrief juli 2018

Geaccrediteerd voor 16 punten door de LHV voor huisartsen/specialisten ouderengeneeskunde en AVG-artsen! Nog enkele plaatsen beschikbaar.
lees meer

Nieuwsbrief juni 2018

Een nieuwe nascholing: ‘Somatiek en Psychiatrie in Suriname’ voor huisartsen en psychiaters De inschrijving is gestart!   In verband met het…
lees meer